goedefroo + goedefroo

projectPublic / i.s.m. Robbrecht & Daem architecten en Bureau Bas Smets (public space)
titleZuidboulevard Bibliotheek
locationWaregem
previousnext
Aan de buitenkant lijkt de bibliotheek een glazen schijf met overkragende dakrand. Aan de binnenkant wordt echter een complexere architectuur zichtbaar. De eenvoudige gevel verhult immers een zacht oplopende spiraal rond een centraal atrium. Alle afdelingen, leeszalen en zithoeken zijn op die hellende vloer georganiseerd. De leeszalen werden uit praktische overweging op de vlakke hoeken van de rondgang ondergebracht. Die vormgeving zorgt meteen voor een overzichtelijke bibliotheek en een integrale toegankelijkheid.

De structuur van het gebouw is hoofdzakelijk in ter plaatse gestort beton voorzien. Deze massa werd op zijn beurt aangewend als het primaire verwarmings- en koelingselement van het gebouw, door de implementatie van betonkernactivering.
In die zin was het ook een evidente keuze om het beton zichtbaar te houden. Enerzijds past dit in onze filosofie van eerlijk materiaalgebruik en het zo weinig mogelijk toepassen van extra afwerkingsmaterialen (circulair bouwen). Maar op deze manier toont de structuur zich ook overal in het gebouw, en maakt deze integraal deel uit van het interieurbeeld.
De complexiteit van de hellingen, samen met de ondergrondse situatie vroeg om ter plaatse gestort beton. Het resultaat hiervan is dat de structuur kon worden uitgezuiverd tot zijn essentie. Een vlakke, in helling liggende, vloerplaat op ronde kolommen. Dit zorgt voor een rustig en intiem ruimtegevoel.

Het dak boven het atrium werd opgevouwen om zo zenitaal en indirect licht te geven met noordelijke oriëntatie. Dit is belangrijk voor een aangenaam leescomfort alsook voor de duurzame bewaring van de boeken.
Dit centrale deel van het dak is gemaakt uit een staalstructuur die zich laat zien naar het interieur. De structuur vormt zo een kader boven het atrium en versterkt hiermee de betonnen spiraal rondom.
De combinatie van de vlakke betonhellingen en de geribde staalstructuur in het dak, draagt bij aan het dynamisch parcours doorheen het gebouw en creëert een rumtespel tussen atrium en rondgang.
De vier beglaasde gevels zorgen samen met de centrale daklichten (noorderlicht) voor de basisverlichting van het gebouw. Alle gevels zijn op een identieke manier vormgegeven om te vermijden dat het gebouw met zijn rug naar de Zuiderlaan lijkt te staan. Door zijn extraverte karakter straalt de inhoud van het gebouw zo naar alle windrichtingen.

Een innovatieve en duurzame bibliotheek. We hebben voor eenvoudige bouwprincipes en eerlijke materialen gekozen. De volledige constructie is in zichtbeton opgetrokken. Beton leek ons een goed uitgangspunt omdat het stabiliteit met een grote thermische massa combineert en het meteen ook als duurzame afwerking kan dienen. Door te kiezen voor betonkernactivering (met BEO-veld) wordt die massa in de winter als groot verwarmingselement en in de zomer als verkoeling gebruikt. De typische tochtklachten bij conventionele koelinstallaties op basis van convectie, die via de lucht koelen, worden vermeden. De betonkernactivering zorgt dus voor een getemperd klimaat – zonder dure airconditioning – en heeft bovendien een lage onderhoudskost. De energievraag voor verwarming en koeling wordt beperkt door zeer goede isolatie, een winddichte buitenschil, efficiënte zonnewering, ventilatiegroepen met warmterecuperatie en het gebruik van daglicht. Voor de verwarming, koeling, ventilatie en verlichting wordt zo veel mogelijk gebruik gemaakt van hernieuwbare energiebronnen. De resterende energievraag voor verwarming en koeling wordt met efficiënte installaties met hoog rendement ingevuld. Het groendak zorgt voor een extra buffer tegen de hitte in de zomer en de koude in de winter. Het water van het dak wordt in een opvangreservoir opgevangen en in sanitaire voorzieningen hergebruikt. In vergelijking met een standaardontwerp voor een E100-kantoorgebouw (minimale eis anno 2011 in Vlaanderen) zal het gebouw ongeveer 40 % minder primaire energie verbruiken en zal er ongeveer 40 % minder CO2 worden geproduceerd.
Akoestisch comfort is essentieel in een bibliotheek. Hiervoor werd dan ook beroep gedaan op de meest voor de hand liggende materie in het gebouw, namelijk de boeken zelf. Alle boekenkasten werden projectspecifiek ontworpen als akoestische buffers.